fbpx
Thứ Tư, Tháng Tám 4, 2021

Trải nghiệm nghề dệt lụa tơ tằm ở làng nghề 400 tuổi bên sông Thu Bồn

(SGTT) – Gần 400 năm trước, Hội An – Gò Nổi chính là cái nôi của nghề trồng dâu nuôi tằm bên sông Thu Bồn, mảnh đất tạo ra sự phồn thịnh, phát triển thương mại cho cả vùng. Phía bên kia con sông, có làng dệt Mã Châu, nơi Chúa Thượng Nguyễn Phúc Lan gặp gỡ và nên duyên vợ chồng cùng người con gái nuôi tằm hái dâu.

Để làm ra được những thước lụa đẹp, người làm phải trải qua cả một quy trình dài nuôi tằm để tằm nhả kén. Những thước lụa ra đời là bao công sức, sự chắt chiu của từng người làm nghề.

Trồng và hái lá dâu nuôi tằm.

Lụa tơ tằm được dệt từ kén do tằm nhả ra. Mỗi con tằm cái chỉ đẻ được một lần, sau khi đó nó sẽ chết đi. Tằm mới đẻ có dạng trứng, màu trắng đục được bao bọc bởi một vỏ cứng, kích thước chỉ bằng đầu kim. Sau đó, những quả trứng được đem đi ấp đến khi nở thành ấu trùng.

Tằm ăn lá dâu

Tằm con được nuôi và chăm sóc cẩn thận từ khi còn rất nhỏ cho tới khi trưởng thành. Thức ăn của tằm là lá dâu, tùy vào độ tuổi của tằm mà phải lựa từng loại lá dâu phù hợp.

Tằm này rồi sẽ nhả tơ.

Kén tằm.

“Để có sợi kén chất lượng, phải cho tằm ăn lá dâu non, bỏ đi phần cuộn, rồi sau đó rửa sạch, cắt dạng sợi rồi đem rắc lên mình tằm, mỗi ngày cho nó ăn khoảng 10 bữa. Quan sát kỹ lưỡng từng chu kỳ ngủ của tằm con, rồi tăng dần bữa ăn cho nó. Đến khi tằm chín thì ngừng ăn lá dâu, thấy cơ thể con tằm trong suốt thì biết tằm đã đến thời kỳ nhả tơ, đóng kén”, hú Nguyễn Văn Ba (52 tuổi, Quảng Nam) chia sẻ.

Nhả tơ và kéo kén.

Khi tằm bắt đầu bước sang giai đoạn nhả kén, tằm sẽ được đưa lên ổ làm kén, bỏ vào những khung đan sẵn để chúng nhả tơ và kéo kén. Khi tằm đã nhả hết tơ tạo thành những con kén vàng óng, người ta sẽ phân loại kén để chuẩn bị cho việc kéo sợi.

Kén sẽ được nấu trong nước sôi, sau đó người thợ sẽ dùng đũa đảo đều rồi dùng tay nắm lấy sợi tơ chập lại với nhau.

Gắn bó với nghề ươm tằm, dệt vải hơn 10 năm nay, chị Huỳnh Thị Sen (Duy Xuyên, Quảng Nam) trình diễn thoăn thoắt từng động tác nấu kén lấy tơ cho tôi xem. Kén sẽ được nấu trong nước sôi, sau đó người thợ sẽ dùng đũa đảo đều rồi dùng tay nắm lấy sợi tơ chập lại với nhau, kéo nhanh từng sợi ra và cho qua buồng se tơ để quay thành sợi. Công đoạn này phải được thực hiện một cách thật khéo léo để sợi tơ không bị đứt đoạn. 

Sau công đoạn nấu kén, se sợi, người thợ sẽ đem tơ đi nấu lại một lần nữa, rồi đem hong khô để sợi tơ mềm ra. Công việc quay tơ, kéo sợi, hong khô tuy không quá vất vả nhưng đòi hỏi rất cao sự khéo léo của người làm. Chị Nguyễn Thị Mơ (35 tuổi, Quảng Ngãi) chia sẻ: “Chỉ cần lơ là trong lúc quay tơ, hoặc mạnh tay cầm bó tơ không đúng cách cũng khiến sợi tơ bị đứt, rối nhàu”.

Công đoạn cuối cùng là dệt vải. Ở làng lụa Hội An, người thợ bắt buộc phải dệt vải theo cách truyền thống và hoàn toàn không có sự can thiệp của máy móc hiện đại. Công đoạn này đòi hỏi người làm phải hết sức kiên nhẫn và tỉ mỉ khi phải kéo từng sợi tơ một bằng tay. Nhịp chân kết hợp với độ đẩy ra vô của cánh tay người dệt phải nhịp nhàng để từng đường chỉ sao cho thật đều nhau.

Để phân biệt giữa lụa tơ tằm và các loại lụa tổng hợp khác, chị Nguyễn Thị Cẩm Phú, cán bộ quản lý khu vực Làng lụa Hội An cho biết, lụa tơ tằm khi đốt lên sẽ tắt ngay, ngửi có mùi khét như mùi tóc bị đốt cháy, muội than thu được khi dùng tay xoa sẽ không cảm giác nóng. Ngược lại, nếu đem đốt một mẫu lụa tổng hợp, bạn sẽ thấy lửa bốc cháy rất mạnh, có mùi cháy khét và xuất hiện khói đen.

Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, làng lụa Hội An được xem là bảo tàng sống của làng nghề Quảng Nam, nơi giữ lấy tinh hoa làng nghề cha ông từ bao đời. Đây cũng chính là sợi dây kết nối từ quá khứ đến hiện tại của một ngành nghề truyền thống Việt Nam đáng tự hào từ bao đời.

Uyển Cầm

 

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

Tạo lợi thế để hút khách về Gia Lai sau dịch

0
(SGTT) - Được thiên nhiên ưu đãi về điều kiện tự nhiên như sông, suối, thác ghềnh, hồ nước ngọt có cảnh quan đẹp mắt, hấp dẫn… lại thêm ẩm thực đa dạng và nên văn hóa bản địa đặc sắc, Gia Lai tập trung nhiều lợi thế để...

Chat với doanh nhân du lịch số 8: Lấy ngắn nuôi dài để giữ lửa đam mê

0
(SGTT) - Từ những khó khăn mà đại dịch Covid-19 gây ra, để duy trì cuộc sống và giữ ngọn lửa đam mê với nghề, phần lớn những người làm du lịch tìm thêm vài lĩnh vực khác để kinh doanh vì biết đâu trong thời gian tới những...

Du lịch giữa mùa dịch: Ngắm hoàng hôn trên vịnh Hạ Long

0
(SGTT) - Giữa nơi nhộn nhịp và sầm uất như thành phố Hạ Long, tôi thường tìm đến biển cả để ngắm ánh hoàng hôn sau một ngày làm việc mệt mỏi. Du lịch giữa mùa dịch: Ngắm bình minh trên đỉnh Bàn Cờ Du lịch giữa mùa dịch:...

Du lịch giữa mùa dịch: Bình yên nơi phố cổ Hội An

0
(SGTT) - Phố cổ Hội An là một thành phố nổi tiếng của tỉnh Quảng Nam, là “một thực thể sống” với hai mặt giá trị đã tồn tại suốt hàng thập kỷ qua. Du lịch giữa mùa dịch: Thăm ngôi làng bích họa Gamcheon ở phố cảng Busan ...

Du lịch giữa mùa dịch: Nam Du, “thiên đường” thơ mộng quyến rũ của vùng cực Nam

0
(SGTT) - Quần đảo Nam Ducòn nguyên vẻ hoang sơ nhưng ẩn chứa nhiều điều kỳ thú và nguồn hải sản tươi ngon. Là quần đảo xinh đẹp bao gồm 21 hòn đảo lớn nhỏ nằm trong vịnh Thái Lan, trong đó Củ Tron là hòn lớn nhất, xa...

Phú Quốc sẽ đón khách quốc tế vào tháng 10?

0
(SGTT) - Trong kế hoạch đón khách quốc tế đến Phú Quốc, Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch (VHTTDL) đưa ra yêu cầu về việc đảm bảo an toàn, thuận lợi cho khách du lịch, người lao động, cộng đồng dân cư; đồng thời ứng dụng công...

[Tọa đàm trực tuyến] Chat với doanh nhân du lịch: Chuyển đổi số trong du lịch “bình thường mới”

0
(SGTT) – Chương trình được livestream trên fanpage Sài Gòn Tiếp Thị qua ứng dụng Zoom vào lúc 14:30, thứ Năm, ngày 29-7 có chủ đề: Chuyển đổi số trong du lịch “Bình thường mới”. Tường thuật trực tuyến tọa đàm “Check-in giữa mùa Covid-19” Tọa đàm trực tuyến:...

Du lịch giữa mùa dịch: Liên Châu ơi, sao mà yêu đến thế!

0
(SGTT) - Xa quê cũng hơn năm rồi, vì tình hình dịch và phương tiện di chuyển đắt đỏ, mình vẫn chưa có dịp về thăm bố mẹ và quê hương. Rảnh rỗi lục lại bộ sưu tập ảnh, mình thấy cảnh thôn quê mình chụp lúc ở nhà....

Kết nối

Các chuyên mục