fbpx
Thứ Tư, Tháng Chín 22, 2021

Một lần về Định Yên đi chợ Âm phủ

Du lịchHành trình nối những miền xanhMột lần về Định Yên đi chợ Âm phủ
(SGTT) – Họp chợ bắt đầu lúc nửa khuya. Thương thuyền – ghe lái tranh thủ con nước để cắm sào neo lại. Bến thuyền tấp nập bán mua kéo dài độ vài ba tiếng đồng hồ, đến lúc con nước lên, trời gần sáng thì chợ cũng tan.

Lác nhuộm màu xanh, đỏ, tím vàng, hong khô vừa nắng dệt nên thương hiệu chiếu Định Yên.

Làng chiếu Định Yên

“Hò lơ… Ai dzìa xứ chiếu Định Yên

Chợ ma là nét rất riêng Lấp Vò”

Chú Tư đờn hào sảng cất giọng, nghe mang mác. Không biết gió đưa bao xa nhưng bên kia sông dường như có tiếng lơ hò đáp lại. Vẳng theo trong gió, điệu hò lảnh lót tưởng chừng như chỉ sát bên.

Công đoạn nhuộm màu cho lác cũng đòi hỏi người thợ kinh nghiệm và rành nghề

Sau bữa cơm chiều, chúng tôi mới có dịp thong thả hàn huyên chuyện đời, chuyện nghề. Ở độ tuổi thất thập cổ lai hi, trông chú Tư vẫn cường tráng như trai trẻ. Nhấp ngụm trà, gác lên bó lát một người ôm không giáp tay; rút cọng lát bẻ gập lại xong thả ra, áng chừng độ dai dẻo, chú hắng giọng: “Thứ này ngoài bãi mọc lềnh, mênh mông lút mắt”.

Rồi như người thầy tận tâm truyền nghề, chú cắt nghĩa, cỏ lát sau khi cắt dưới ruộng đem lên còn xanh rì, dài cỡ mét sáu đến hai mét. Người ta đem đi hong nắng, đến lúc khô chuyển sang màu trắng ngà là có thể dệt luôn thành chiếu trơn.

Ngày nay, khung dệt máy vừa nhanh vừa tiện lợi, đỡ đần công việc người thơ và tăng năng suất.

Dệt nên tấm chiếu còn cần có sợi đay. Đay làm từ cây đai. Sau khi lột vỏ, cạo sạch phơi khô rồi se nhỏ, quấn thành từng cuộn dùng làm khung để cọng lác đan qua dệt lại, dần nên hình chiếc chiếu.

Để chiếu đẹp và sang trọng hơn, lát phải đem nhúng màu, xanh, đỏ, tím hoặc vàng rồi dệt thành các loại chiếu bông, chiếu hoa văn. Tùy theo cách phối màu khi dệt tạo nên các loại chiếu như vảy ốc, con triện, con cò, trà niên… Loại chiếu này thường chỉ dùng vào những dịp trang trọng như lễ tết, cưới hỏi hay giỗ chạp… Dùng xong giặt sạch phơi khô, xếp gọn cất để dành. Còn thường nhật thì dùng chiếu trơn hoặc chiếu in màu trong các sinh hoạt hàng ngày.

Sắc màu tươi thắm, rực rỡ sau khi nhuộm không những phải bền mà còn không bị lem màu.

Cách phối màu tỉ mỉ lại được dệt nên bởi những người thợ lành nghề, loại chiếu hoa văn màu đã tạo nên thương hiệu chiếu Định Yên cho tới nay. Làng nghề dần thịnh lên, khung dệt máy thay cho dệt tay thô sơ thuở nào. Chiếu xuất xưởng ngày càng bền đẹp, đóng gói bao bì kỹ lưỡng, theo con nước hoặc những chuyến xe chở những tấm chiếu ngày càng đi xa hơn khắp mọi miền đất nước. Không những thế, chiếu Định Yên còn xuất khẩu sang các thị trường trong khu vực như Campuchia, Thái Lan, Lào. Đặc biệt, theo chú Tư Đờn, ngày càng nhiều đơn hàng đưa thương hiệu chiếu Định Yên đến tận trời Âu, Nga, Hàn quốc…

Nơi Bến lác, thuyền ghe neo đậu lô xô, những âu thuyền khẳm hàng, lặc lè chở lác từ Sa Đéc, Trà Vinh, Vĩnh Long… cặp bến.

Định Yên, quê hương của những cánh đồng lúa bạt ngàn, những vườn cây ăn trái sai cành, trĩu quả. Ngoài công việc đồng áng hàng ngày, nghề dệt chiếu lại se duyên xứ khác, đem êm ái mát mẻ trưa hè, ấm áp đêm đông để cuộc sống ngày càng ấm no, sung túc.

Nghe chuyện…. chợ Âm phủ

Trời dần khuya, gió xào xạc trên ngọn dừa như vẫy gọi, chú Tư vẫn thong thả chuyện đời sông nước, về ruộng lúa, con trâu cái cày đến thời kỳ đổi mới có máy gặt đập liên hợp đỡ đần công việc đồng áng, bà con rảnh rang hơn nên nghề dệt chiếu dần thịnh lên.

Chợ chiếu Định Yên ngày xưa thường họp vào ban đêm nên còn gọi là chợ Ma hay chợ Âm phủ.

Ngoài bến, thỉnh thoảng thương thuyền vài ba chiếc lác đác nhổ sào, để lại con sóng gợn đẩy thuyền nhấp nhô. Bất chợt, chú Tư Đờn hỏi có ai biết vì sao xứ chiếu này lại có tên chợ âm phủ? Rồi chẳng kịp đợi chúng tôi lên tiếng, chú tiếp lời, bởi chợ họp lúc nữa khuya, thương thuyền – ghe lái tranh thủ con nước để cắm sào neo lại. Bến thuyền tấp nập bán mua kéo dài độ vài ba tiếng đồng hồ, đến lúc con nước lên thì cũng là lúc chợ tan.

“Hồi đó quan Tây và mấy ông Hương chức thu thuế cao lắm, bà con mình mần nghề kêu thấu trời. Rồi mọi người chuyển sang họp chợ vào ban đêm cũng là tránh sưu cao thuế nặng”, chú Tư nói và cho biết, chợ hình thành có hơn trăm năm.

Con đường làng khi xưa đắp bùn đất nhão nhoẹt sau mỗi cơn mưa nay đã được bê tông hóa và “lát” lên những vuông chiếu rực rỡ sắc màu.

Tới những năm đầu thập niên 80 – 90 thế kỷ trước, nghề chiếu khá thịnh. Tối đến, cơm nước xong, dọc con đường đất nhão nhoét, chuối mọc lưa thưa ngang qua xóm gò cạnh chùa An Phước xuống đến tận bến thuyền bà con tấp nập người vác chiếu, kẻ kẽo kịt gánh gồng, tay xách ngọn đèn dầu lạc hoặc đèn mù u bánh ú, rộn ràng họp chợ.

Bán mua ở chợ Âm phủ này kể cũng lạ. Người đi mua chiếu thì ngồi một chỗ, còn kẻ bán thì ôm chiếu đi qua, đi lại rao hàng nói giá. Việc xem hàng, trả giá cũng không ồn ào như các chợ khác. Bạn mua xởi lởi vài ba câu, bên bán kì kèo lại đôi lời lấy lệ rồi “thôi bán luôn, dzìa ngủ sớm”.

Bên bến nước, ghe thuyền tấp nập, đưa chiếu về mọi miền đất nước và xuất khẩu tận trời Âu.

Tuy nghề dệt lúc thịnh lúc suy, thăng trầm vất vả nhưng vẫn được gìn giữ và kế thừa. Bà con làng chiếu Định Yên, huyện Lấp Vò, tỉnh  Đồng Tháp vẫn một lòng duy trì theo đuổi để nghề luôn tồn tại và ngày càng phát triển. Từ một làng nghề truyền thống, việc sản xuất chiếu đã được công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Tương lai, bà con có thể kết hợp vừa sản xuất vừa làm du lịch. Không chỉ phục vụ du khách đến tham quan mà còn lưu trú lại homestay, trải nghiệm cách dệt chiếu trên những khung dệt thô sơ ngày xưa.

Chắc hẳn du khách sẽ vô cùng thích thú với những chiếc chiếu do chính tay mình dệt nên, đem về sử dụng hoặc làm quà tặng thì tin chắc rằng, làng nghề truyền thống dệt chiếu Định Yên không những được bảo tồn mà còn phát triển, lan tỏa hơn nữa.

Hữu Long

Xem thêm

Mới nhất

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

Cùng chủ đề

Cùng chuyên mục

Du lịch giữa mùa dịch: Rực rỡ sắc đỏ dâu da

0
(SGTT) - Từ tháng 8 đến tháng 9 hàng năm, nếu có dịp về thôn An Điền Bắc, xã Cửu An, huyện An Khê, tỉnh Gia Lai, du khách sẽ được thoả mình check-in cùng vườn dâu da đỏ trĩu trái, hít thở bầu không khó trong lành trong...

Sau khi điều trị khỏi Covid-19, F0 cần sử dụng thuốc thêm loại thuốc gì?

0
(SGTT) – Ngoài việc sử dụng thuốc an toàn và đúng cách trong quá trình điều trị Covid-19, nhiều trường hợp bệnh nhân Covid-19 (F0) sau xuất viện về tiếp tục cách ly, theo dõi tại nhà có thắc mắc: “Sau khi đã điều trị khỏi, F0 có cần...

“Saigon Times – Nối vòng tay lớn” đem Trung thu ấm áp đến với bệnh nhi và trẻ em kém may mắn

1
Ngày 20-9, chương trình “Saigon Times – Nối vòng tay lớn” với sự đồng hành của CLB Doanh nhân 2030, trực thuộc Saigon Times Club, đã đến thăm và tặng quà cho các em nhỏ tại Làng trẻ em SOS Gò Vấp, các bệnh nhi tại Bệnh viện Nhi...