Thứ Bảy, Tháng Ba 2, 2024

Bánh bá trạng: Nét đẹp ngày Tết Đoan Ngọ của người Hoa

(SGTT) – Trong mâm cỗ Tết Đoan Ngọ, theo truyền thống trên mọi miền đất nước người dân sẽ cúng bánh ú tro, cơm rượu, bánh trái… Nhưng với người Hoa, nhất là ở khu vực Chợ Lớn (TPHCM) thì có một món bánh không thể thiếu, đó là bánh bá trạng.
Bánh Quảng Đông có hình gối dài hoặc vuông gần giống bánh chưng. Ảnh: Hương Trà.

Bánh bá trạng hay còn gọi là bánh ú mặn, bánh chưng người Hoa, thường được dâng cúng vào dịp Tết Mùng 5 tháng 5 Âm lịch. Cùng là bánh bá trạng nhưng lại có các “nhân dạng” khác nhau tùy theo mỗi địa phương, vùng miền. Như bánh của người Quảng Đông thường có hình gối dài, của người Triều Châu lại mang hình chóp đứng và bánh Phước Kiến mang màu nâu từ ngũ vị hương.

Từ vị nguyên bản đến đổi mới theo thế hệ trẻ

Hơn 26 năm nay, lò bánh bá trạng của gia đình bà Trần Cam Thảo (61 tuổi), ngụ tại 170/23 Tuệ Tĩnh, phường 12, quận 11, TPHCM luôn tất bật mỗi khi “tết” đến. Gia đình bà gói đến 100kg gạo vào mùa cao điểm, bình quân Tết Đoan Ngọ hằng năm bán ra 6.000-7.000 chiếc bánh.

“Công đoạn cực nhất là ngâm gạo nếp và đậu, cần ngâm 4-6 giờ, sau đó chắt nước và lọc lại 3-4 lần, các nguyên liệu khác phải tẩm ướp sao cho vừa đủ, lửa nấu bánh nên duy trì ở mức vừa phải trong vòng 6-8 giờ liên tục”, bà Thảo cho hay.

Có hình dáng gần giống bánh chưng của người Việt, bánh bá trạng Quảng Đông có đến bảy loại nguyên liệu: nếp, thịt heo, tôm khô, nấm đông cô, đậu xanh, hạt sen, trứng muối. Tuy không vuông vức nhưng lượng nhân luôn đều như cân, chỉ từ lực múc gạo mạnh, nhẹ thông qua cảm nhận của đôi tay là đủ biết dư hay thiếu. Mỗi chiếc bánh thường nặng từ 450-550g tùy loại.

Với hơn 14 năm trong nghề làm bánh, lò bánh bá trạng Đình Đình (1133/44A đường 3/2, phường 6, quận 11, TPHCM) nổi tiếng vì sự độc đáo. Anh Lê Trường Khoa (30 tuổi), chủ lò bánh chia sẻ, do bản thân yêu thích nên đã tìm tòi và sáng tạo nét riêng cho bánh chứ không làm nguyên mẫu theo bất cứ ai.

“Mình chọn cách gói 5 góc phải tốn từ 6 lá tre trở lên, đòi hỏi kỹ năng gói bánh khéo léo và chia các góc đều nhau”, anh Khoa tâm sự. Chính vì điểm đó nên bánh bá trạng Đình Đình mang một hương vị riêng, đó là sự kết hợp mới lạ giữa công thức truyền thống và sự sáng tạo của thế hệ trẻ.

Thức quà đặc biệt trong mỗi dịp Tết Đoan Ngọ

Tết Đoan Ngọ hay còn gọi Tết Đoan Dương, Tết diệt sâu bọ diễn ra vào mùng 5 tháng 5 Âm lịch hằng năm. Đây là ngày tết truyền thống ở nhiều nước Châu Á, trong đó có Việt Nam và Trung Quốc.

Theo người Hoa, dịp Tết này mang ý nghĩa chủ yếu để tưởng niệm, bày tỏ lòng thương tiếc với nhà thơ Khuất Nguyên. Đây là vị trung thần cương trực, yêu nước nhưng không được trọng dụng, khi nghe tin nước Sở mất, ông đau buồn nên đã gieo mình tự vẫn đúng vào ngày trên.

Tuy sinh sống lâu năm ở Việt Nam, nhưng mỗi dịp Tết Đoan Ngọ, người Hoa vẫn duy trì phong tục gói bánh bá trạng để nhớ về tổ tiên. Đồng thời, họ cúng tạ ơn thần Nông nhằm cầu mong công việc suôn sẻ, làm ăn tiến tới, luôn gặp điều may mắn. Theo tiếng Triều Châu, “bá” là thịt, còn “trạng” là bánh ú. Vì vậy, người miền Nam thường gọi là bánh ú mặn để phân biệt với loại bánh ú có nhân đậu xanh, bánh tro.

Phong tục dùng bánh bá trạng để cúng bái, đem biếu như một thức quà đặc biệt trong mỗi dịp Tết Đoan Ngọ được người Hoa hết sức coi trọng và giữ gìn đến tận hôm nay. Đó như một nét đẹp trong văn hóa ẩm thực truyền thống, giàu ý nghĩa biểu trưng tựa như chiếc bánh ú tro của người Việt.

Dịp Tết Đoan Ngọ còn là thời gian để gia đình sum vầy bên nhau, làm bánh cả nhà góp sức, từ người lau lá, người sơ chế nguyên liệu đến người gói bánh, coi lửa. Đây được xem là tập tục lâu đời, thể hiện tinh thần đoàn kết, quý trọng gia đình của người Châu Á nói chung.

Nhóm Sensors

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

Cùng chủ đề

Người người ‘mở khoá’ năm mới tại các điểm vui chơi...

0
(SGTT) - Các điểm vui chơi như Thảo Cầm Viên, Dinh Độc Lập, Suối Tiên hay những khu vực trung tâm TPHCM như phố...

Gác lại tất bật, cùng ngồi chuyện trò về mùa Xuân...

0
(SGTT) - Ẩm thực không chỉ nói về "văn hóa vật chất" mà còn nói về cả mặt "văn hóa tinh thần". Chính những...

Sắc Xuân tràn ngập các quán cà phê ở Đà Nẵng

0
(SGTT) – Những ngày giáp Tết, các quán cà phê tại Đà Nẵng đồng loạt thay màu áo mới ngập tràn không khí Tết...

Đa sắc thái chuyện thưởng Tết 2024 ở châu Á

0
(SGTT) - Thưởng Tết 2024 ở châu Á được dự báo sẽ tiếp tục theo cách “thắt lưng buộc bụng” để thích ứng với...

Gợi ý 5 điểm cắm trại gần TPHCM trong kỳ nghỉ...

0
(SGTT) – Trảng cỏ Bù Lạch (Bình Phước), suối La Ngâu (Bình Thuận) hay khu glamping Tropical Eglamping (Đồng Nai), Đi bụi Camping (Bà...

Lấy lại vóc dáng ‘diện’ Tết với những bài tập giảm...

0
(SGTT) - Mỡ bụng không chỉ gây mất thẩm mỹ, khiến các nàng cảm thấy tự ti mà còn dẫn đến những rủi ro...

Kết nối