Phận tro trấu thêm một lần nâng đời

0

Chính Phong –

Theo một số nhà chuyên môn tại một hội thảo mới đây, Việt Nam có tiềm năng lớn trong việc tạo ra nguồn silica vô định hình từ tro trấu. Hợp chất này có giá trị kinh tế cao khi được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực công nghiệp.

lua-20-92 Việt Nam có tiềm năng lớn về silica vô định hình, bởi nó được sản xuất từ tro trấu, trong khi Việt Nam lại có sản lượng lúa hàng năm rất cao.

Trên trang thương mại điện tử Alibaba có trên 6.000 mục rao bán bột silica với giá từ vài chục đô la Mỹ/tấn cho tới vài ngàn đô la Mỹ/tấn, tùy theo chất lượng silica. Nhưng silica này không phải silica dạng tinh thể dùng để sản xuất thủy tinh như thường thấy. Đó là silica (SiO2) vô định hình có khả năng chống cháy cao, khả năng chống lại hầu hết các loại axit và kiềm, hiện đang dùng trong nhiều ngành công nghiệp như hàng không, luyện kim, gốm sứ, vật liệu chịu lửa, bê tông mác cao, vỏ xe, sơn, pin mặt trời…

Có thể thấy Việt Nam có tiềm năng lớn về silica vô định hình này, bởi nó cũng được sản xuất từ tro trấu, trong khi Việt Nam lại có sản lượng lúa hàng năm rất cao. Theo các tài liệu khoa học về kỹ thuật tổng hợp silica từ đốt vỏ trấu, trong đó có tài liệu của Viện Khoa học công nghệ xây dựng, vỏ trấu đốt trong lò đốt tầng sôi 650oC trong 4 giờ, có 80% bay hơi, còn lại 20% tro. Trong tro của trấu có 82,44% silica, còn lại là các loại oxit khác. Qua vài khâu tinh lọc không quá phức tạp nữa với dung dịch kiềm NaOH và axit HCl là có thể ra silica vô định hình.

Sản lượng lúa hàng năm của Việt Nam trong những năm gần đây từ 45 đến 55 triệu tấn. Theo các doanh nghiệp trong ngành nông nghiệp, với sản lượng lúa vừa nêu có thể có 20% là vỏ trấu, như vậy hoạt động xay xát lúa tạo ra khoảng 10 triệu tấn trấu mỗi năm. Nếu có những công nghệ để sản xuất thành silica vô định hình chất lượng cao thì quả thực nguồn trấu nói trên sẽ trở thành “vàng”. Silica vô định hình có hàng trăm loại, thế nên trên Alibaba mới có giá từ vài chục đến vài ngàn đô la Mỹ (USD) mỗi tấn. Đốt 10 triệu tấn trấu ra 2 triệu tấn tro, trong 2 triệu tấn tro có khoảng 1,6 triệu tấn silica (theo số liệu 82,44% silica trong tro đã nói ở trên).

Nói chuyện tại một buổi hội thảo về năng lượng trấu và silica tổ chức ở TPHCM mới đây, ông Oleg Efisco, Tổng giám đốc Rice High Technologies (RHT), một công ty từ Nga đang sở hữu công nghệ xử lý trấu tiên tiến, cho biết silica dùng cho luyện kim trên thế giới có giá bán 500 USD/tấn, như vậy 1,6 triệu tấn silica nói trên thu được 800 triệu USD.

Silica chất lượng cao hơn dùng để làm phụ gia trong lốp xe có giá gấp bốn lần silica luyện kim. Còn silica chất lượng cao hơn nữa để dùng sản xuất pin mặt trời thì có giá gấp 30 lần silica cho luyện kim, nghĩa là 1,6 triệu tấn silica loại này có thể lên tới 24 tỉ USD. Vấn đề còn lại là lựa chọn và đầu tư công nghệ nào để sản xuất ra silica cao cấp.

Một doanh nghiệp trong nước là Tập đoàn Sơn KOVA đã đưa silica vào trong sản phẩm của mình. Các loại sơn tự làm sạch, sơn diệt khuẩn, sơn chống cháy đều có trong đó thành phần silica từ vỏ trấu. PGS.TS. Nguyễn Thị Hòe, Chủ tịch KOVA cho biết tập đoàn đã thắng nhiều gói thầu cung cấp sơn diệt khuẩn cho các bệnh viện lớn ở Singapore.

Theo bà Hòe, trước đây KOVA nhập silica về để sản xuất sơn. Nhưng sau đó, họ tự sản xuất silica tới kích cỡ hạt nano, với giá thành chỉ bằng nửa giá nhập silica. Bà cho biết thêm, tro trấu Việt Nam cho ra loại silica đạt chất lượng theo mong muốn của hãng, do trấu của hạt lúa trong nước có những đặc tính tốt, cùng với quy trình đốt đạt tiêu chuẩn.

Công ty RHT tại buổi hội thảo ở TPHCM nói trên đã giới thiệu công nghệ đốt trấu của họ có thể tạo ra silica vô định hình có độ tinh khiết lên tới 98,5%. Đối tác của công ty Nga này ở Việt Nam là Công ty BSB cho biết họ sẽ đầu tư một nhà máy sản xuất silica trong vòng nửa năm tới.

Hiện ở Việt Nam, tro trấu được đốt nhằm lấy khí nóng. Một số nhà máy xay xát lắp dây chuyền đốt trấu, khí nóng được lấy để sản xuất điện cung cấp cho hoạt động của chính nhà máy đó. Một số nhà máy sản xuất hàng tiêu dùng có nhu cầu sấy sản phẩm trong các công đoạn cũng lắp dây chuyền đốt trấu để lấy khí nóng. Trấu dùng như vậy chỉ nhằm để thay than, củi.

Ông Nguyễn Quang Trung, Giám đốc hợp tác quốc tế của Công ty BSB, đã giới thiệu hai dự án điện trấu và nhiệt trấu với các công ty ở Việt Nam, với sự tính toán rằng thời gian dự án 60 tháng, sau 40 tháng hoàn vốn, công suất phát điện tiêu chuẩn 1 MW, ra loại tro silica có thể bán được 450 USD/tấn. Đối tượng của các dự án này là các nhà máy xay xát, nhà máy sản xuất cần nhiệt sấy và các chủ nguồn trấu.

Đã có những người hào hứng với các kế hoạch đốt trấu này, như ông Nguyễn Thể Hà – Chủ nhiệm Câu lạc bộ Nông gia ĐBSCL, chuyên gia tư vấn đầu tư Công ty Bùi Văn Ngọ. “Chúng tôi đang vận hành khu nông nghiệp chất lượng cao 40.000 ha đất ở ĐBSCL, sản xuất ra 500.000 tấn lúa hàng năm, tức là mỗi năm có 100.000 tấn trấu. Dự án này đáng “chơi” lắm chứ, anh bạn Nga cứ cấp công nghệ còn chị Hòe cứ bao thầu đầu ra silica cho chúng tôi”, ông Hà nói.

Mời bạn đóng góp ý kiến

Please enter your comment!
Please enter your name here